Czyste Powietrze — najczęstsze błędy we wniosku i jak ich uniknąć

2026-10-08 4 min czytania

Błędy we wniosku o dofinansowanie mogą prowadzić do zwrotu dokumentów, opóźnienia inwestycji, a w skrajnych przypadkach — odmowy wsparcia. Często można ich uniknąć, przygotowując dokumentację zgodnie z aktualnymi zasadami programu i korzystając z pomocy operatora w gminie. Poniżej zestawiamy najczęstsze problemy i sposoby ich unikania.

Brak lub niewłaściwy audyt energetyczny

Od 31 marca 2025 r. audyt energetyczny jest obowiązkowy dla wszystkich wniosków w programie Czyste Powietrze. Jego brak lub błędne wykonanie powoduje zwrot wniosku. Audyt określa zakres kwalifikowanych prac i wskaźnik zapotrzebowania na energię użytkową, od którego zależy m.in. dofinansowanie do wymiany źródła ciepła.

Audyt powinien być wykonany przez uprawnionego audytora energetycznego. Należy upewnić się, że dokument odpowiada wymaganiom programu i zawiera wszystkie niezbędne elementy. Wskazówki zawiera poradnik Audyt Bez Błędów publikowany przez NFOŚiGW.

Niewłaściwie dobrana pompa ciepła

Pompa ciepła powinna być dobrana do zapotrzebowania na energię budynku i jego standardu energetycznego. Zbyt mocna pompa w dobrze ocieplonym budynku może pracować nieefektywnie, a zbyt słaba w słabym — nie spełnić wymogów. Program przewiduje różne kwoty dofinansowania w zależności od rodzaju pompy (gruntowa, powietrze/woda) i jej klasy efektywności energetycznej.

Przed zakupem urządzenia warto sprawdzić, czy jest ono ujęte na Liście Urządzeń i Materiałów (ZUM). Nie wszystkie modele spełniają wymogi programu, a zakup spoza listy może skutkować odmową dofinansowania.

Błędne dane dochodowe

Poziom dofinansowania zależy od sytuacji dochodowej wnioskodawcy. Błędnie wykazany dochód może skutkować zakwalifikowaniem do niewłaściwego poziomu, a w konsekwencji — koniecznością zwrotu części dotacji. Należy stosować sposób ustalania dochodu określony w programie i dołączyć dokumenty potwierdzające wskazane przez operatora.

W razie wątpliwości co do sposobu obliczenia dochodu warto skonsultować się z operatorem programu w gminie przed złożeniem wniosku. Operator pomoże również w prawidłowym wypełnieniu wniosku i kompletności dokumentów.

Niekompletna dokumentacja

Brak dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości.
Brak wyciągu z rejestru gruntów lub dokumentu potwierdzającego własność.
Brak oferty wykonawcy lub niepełna specyfikacja urządzeń.
Brak dokumentów potwierdzających dochód wszystkich osób w gospodarstwie.
Brak deklaracji CEEB lub innych dokumentów wymaganych w danym zakresie.

Lista wymaganych dokumentów może zależeć od zakresu przedsięwzięcia. Przed złożeniem wniosku warto skorzystać z pomocy operatora programu, który pomoże w ich kompletności. Wniosek można złożyć w formie elektronicznej, a w wybranych przypadkach również papierowej, zgodnie z instrukcją programu.

Niezachowanie kolejności prac

Program Czyste Powietrze określa kolejność prac termomodernizacyjnych. Należy zacząć od ocieplenia i wymiany okien, a dopiero potem wymienić źródło ciepła. Niewłaściwa kolejność może skutkować brakiem dofinansowania do źródła ciepła, ponieważ pompa dobrana przed ociepleniem może być przewymiarowana. Audyt energetyczny wskazuje właściwą kolejność dla konkretnego budynku.

Uwaga na nieuczciwe praktyki

Czyste Powietrze jest programem atrakcyjnym, co przyciąga również nieuczciwe podmioty. NFOŚiGW publikuje poradnik dla poszkodowanych, w którym wskazuje, jak rozpoznać nieuczciwe praktyki i jak reagować. Przed podpisaniem umowy z wykonawcą warto sprawdzić jego referencje, czytać uważnie dokumenty i nie podejmować decyzji pod presją czasu.

Zakaz sprzedaży door-to-door dotyczy m.in. umów sprzedaży energii elektrycznej i gazu, a odpowiednią ostrożność należy zachować także przy innych umowach związanych z termomodernizacją. W razie podejrzenia nieuczciwych praktyk warto skontaktować się z operatorem programu lub właściwymi instytucjami.

Najczęstsze pytania

Czy mogę sam złożyć wniosek bez operatora?

Tak, program dopuszcza samodzielne złożenie wniosku. Wsparcie operatora w gminie jest jednak bezpłatne i może pomóc uniknąć błędów, które prowadzą do zwrotu dokumentów.

Co zrobić, jeśli wniosek został zwrócony?

Należy zapoznać się z przyczynami zwrotu i uzupełnić dokumentację zgodnie z uwagami operatora. W razie wątpliwości warto skonsultować się z operatorem programu w gminie.